ترجمه مقاله ISI چه اصولی دارد

اصول ترجمه مقاله ISI (Science Citation Index) یکی از دقیق‌ترین و حساس‌ترین انواع ترجمه تخصصی است. چرا که کوچکترین اشتباه در ترجمه می‌تواند منجر به تغییر مفهوم علمی، رد شدن مقاله توسط داوران یا کاهش اعتبار پژوهش شود.

در ادامه، مهم‌ترین اصول و استانداردهای ترجمه مقاله ISI را به طور جامع توضیح داده‌ام:

### ۱. اصل تخصصی بودن (Domain Specificity)
این مهم‌ترین اصل است. مترجم باید علاوه بر تسلط به زبان انگلیسی، **متخصص رشته علمی** مقاله باشد.
* **پزشکی:** ترجمه مقاله پزشکی با مهندسی کاملاً متفاوت است. یک مترجم عمومی نمی‌تواند اصطلاحات دقیق آناتومی یا فارماکولوژی را درست منتقل کند.
* **اصطلاحات:** هر رشته واژگان خاص خود را دارد. مترجم باید بداند که یک واژه در زبان عامیانه چه معنایی دارد و در زبان تخصصی (مثلاً در شیمی یا فیزیک) به چه معناست.

### ۲. اصل دقت و وفاداری به متن اصلی (Accuracy & Fidelity)
در ترجمه ISI، «خلاقیت» و «ترجمه ابداعی» ممنوع است.
* **ترجمه تحت‌اللفظی (Literal):** همیشه بد نیست. در بخش‌هایی مانند روش‌ها (Methods) و نتایج (Results)، باید دقیقاً همان چیزی ترجمه شود که در متن اصلی آمده است.
* **عدم تحریف:** نباید هیچ اطلاعاتی اضافه یا کم شود. حتی عباراتی که نویسنده اصلی با تردید بیان کرده است (مانند "may"، "could"، "possibly") باید با همان درجه از قطعیت ترجمه شود.

### ۳. اصل جمله‌بندی روان و استاندارد فارسی (Readability)
مقاله باید به زبان فارسی روان و قابل فهم باشد، نه اینکه "انگلیسی فارسی" (Finglish) باشد.
* **ساختار جمله:** در انگلیسی ممکن است جملات طولانی و پیچیده باشند. در فارسی باید شکسته شوند تا خوانایی داشته باشند.
* **حروف اضافه:** حذف حروف اضافه اضافی که در ترجمه تحت‌اللفظی می‌ماند (مثل: «در راستای»، «با توجه به» که گاهی اضافه می‌شود).
* **املا و نگارش:** رعایت کامل املای صحیح واژگان، علائم نگارشی و استانداردهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی.

### ۴. اصل یکسان‌سازی اصطلاحات (Terminology Consistency)
در سرتاسر مقاله، برای یک واژه تخصصی باید یک معادل فارسی واحد استفاده شود.
* نباید در صفحه ۵ نوشته شود «نشانگر زیستی» و در صفحه ۱۰ همان مفهوم نوشته شود «بیومارکر» یا «نشانگر زیست‌شناختی». این مسئله برای داوران بسیار آزاردهنده است.

### ۵. اصل ترجمه اصطلاحات و عبارات رایج (Translating Idioms & Phrases)
مقاله ISI دارای ساختارهای ثابتی است که باید با فرمول‌های استاندارد ترجمه شوند:
* **چکیده:** باید کاملاً ساختارمند باشد (پس‌زمینه، هدف، روش، نتایج، نتیجه‌گیری).
* **کلمات ربط‌دهنده:** (Connectors) مثل "However"، "Therefore"، "Moreover" باید دقیقاً با معادل‌های رایج آکادمیک فارسی ترجمه شوند (اما، بنابراین، علاوه بر این).
* **زمان‌ها:** دقت در ترجمه زمان‌ها به خصوص در بخش نتایج و بحث (Past Simple برای کارهای انجام شده، Present برای کلیات).

### ۶. اصل ویرایش علمی (Scientific Editing)
ترجمه یک مقاله ISI فقط به متن ختم نمی‌شود. بخش‌های دیگر نیز نیاز به اصلاح دارند:
* **منابع (References):** معمولاً در سیستم‌های ژورنال، منابع به صورت خودکار تولید می‌شوند، اما اگر نیاز به ویرایش دستی باشد، باید استاندارد مورد نظر (APA، Vancouver، IEEE و ...) رعایت شود.
* **جداول و اشکال:** ترجمه عناوین و پاورقی‌های جداول و محورهای نمودارها باید دقیق باشد.
* **کمیت‌ها و واحدها:** علائم واحد (مثل mm، mL، %) معمولاً لاتین می‌مانند، اما توصیف آن‌ها باید صحیح باشد.

### ۷. اصل امانت‌داری در بخش‌های خاص
* **اسامی خاص و جغرافیایی:** ترجمه نمی‌شوند (مگر معادل فارسی رایج داشته باشند).
* **معادل‌های فارسی:** برای بسیاری از واژگان جدید که هنوز معادل فارسی نهادینه نشده، اولویت با نوشتن واژه لاتین (در پرانتز) پس از معادل فارسی است.

### ۸. اصل تحویل‌دهی منظم (Formatting)
قالب‌بندی مقاله ترجمه شده باید دقیقاً شبیه مقاله اصلی باشد تا ساختار محتوا حفظ شود.
* رعایت فاصله‌گذاری‌ها.
* پاراگراف‌بندی.
* پیوست‌ها.

### نکته طلایی:
اگر قصد ارسال مقاله به ژورنال‌های بین‌المللی را دارید، **اصولاً نیازی به ترجمه مقاله به فارسی نیست**؛ مگر اینکه برای دفاع پایان‌نامه یا ارائه در کنفرانس داخلی باشد. اگر مقاله را به انگلیسی نوشته‌اید و نیاز به ویرایش (Editing) دارید، این با ترجمه فرق می‌کند. اما اگر مقاله را به فارسی نوشته‌اید و قصد دارید به ISI ارسال کنید، باید حتماً از **مترجم متخصص و سپس ویراستار علمی** استفاده کنید.